I. Dàn ý chuẩn để trình bày đặc điểm phân bố của một dân tộc
Giới thiệu chung:

Tên dân tộc, quy mô dân số (dân tộc Kinh hay dân tộc thiểu số).

Nhóm ngôn ngữ (ví dụ: Tày - Thái, Môn - Khơ-me, Việt - Mường,...).

Địa bàn phân bố chính:

Tập trung chủ yếu ở vùng địa hình / vùng địa lý nào (Đông Bắc, Tây Bắc, Tây Nguyên, Trường Sơn - Tây Nguyên, Duyên hải,...)?

Tỉnh / thành phố tiêu biểu.

Đặc điểm phân bố cư trú:

Cư trú tập trung hay rải rác?

Thường sống ở dạng địa hình nào (thung lũng, ven sông suối, đồi núi cao, hay đồng bằng)?

Xu hướng thay đổi phân bố gần đây (nếu có):

Do chính sách định canh định cư, phân bố lại lao động, hoặc di cư tự do/kinh tế, địa bàn sinh sống có sự mở rộng hay xen kẽ với các dân tộc khác hay không?

II. Bài làm mẫu: Trình bày đặc điểm phân bố của dân tộc Tày
1. Giới thiệu chung
Dân tộc Tày thuộc nhóm ngôn ngữ Tày - Thái, là dân tộc thiểu số có dân số đông nhất tại Việt Nam (hơn 1,8 triệu người).

2. Địa bàn phân bố chính
Dân tộc Tày phân bố tập trung chủ yếu ở vùng trung du và miền núi Bắc Bộ, đặc biệt là khu vực Đông Bắc.

Các tỉnh có đông người Tày sinh sống nhất bao gồm: Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang, Quảng Ninh.

3. Đặc điểm cư trú đặc trưng
Địa hình sinh sống: Người Tày thường cư trú ở các thung lũng, lòng chảo, ven sông, ven suối – nơi có địa hình tương đối bằng phẳng và nguồn nước dồi dào.

Hình thức cư trú:

Định cư lâu đời thành các bản (làng), mỗi bản thường có từ vài chục đến hàng trăm ngôi nhà sàn dựng gần nhau.

Địa bàn sinh sống gắn liền với hoạt động sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa nước kết hợp làm nương rẫy và chăn nuôi.

4. Xu hướng biến đổi địa bàn phân bố
Trong những thập kỷ gần đây, do việc di cư phát triển kinh tế và chính sách phân bố lại dân cư, một bộ phận người Tày đã di chuyển vào sinh sống ở các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên (như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đắk Nông).

Hiện nay, người Tày không chỉ sống thuần túy ở vùng núi phía Bắc mà đã xen kẽ với nhiều dân tộc khác (Kinh, Nùng, Dao...) ở nhiều vùng miền trên cả nước.
 

• Địa bàn cư trú: Trải dài từ Bắc vào Nam, sinh sống tập trung đông đúc ở các vùng đồng bằng châu thổ (châu thổ sông Hồng, sông Cửu Long), ven biển và các khu vực trung du.

• Mật độ dân số: Rất cao so với các vùng khác, hình thành các trung tâm kinh tế, văn hóa và đô thị lớn của cả nước.

• Sự đan xen: Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, người Kinh nay cũng cư trú tại nhiều vùng miền núi, cao nguyên cùng các dân tộc thiểu số khác.