Việc sử dụng chế phẩm sinh học để xử lí sản phẩm trồng trọt (như rơm rạ, thân cây ngô, bã đậu, vỏ sắn…) thành thức ăn chăn nuôi là một phương pháp rất hiệu quả, giúp tăng giá trị dinh dưỡng và bảo quản lâu hơn. Dưới đây là cách làm cơ bản:

 1. Chế phẩm sinh học là gì?
Chế phẩm sinh học thường chứa các vi sinh vật có lợi (như vi khuẩn lactic, nấm men, vi khuẩn phân giải cellulose…) giúp:

Phân hủy chất xơ khó tiêu
Tăng hàm lượng dinh dưỡng
Khử mùi, hạn chế nấm mốc
Ví dụ: EM, Balasa N01, Trichoderma,...

 2. Quy trình xử lí (ủ chua – ủ men)
Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu
Phụ phẩm trồng trọt: rơm rạ, thân ngô, lá mía…
Băm nhỏ (3–5 cm) để dễ lên men
Bước 2: Pha chế phẩm
Pha chế phẩm sinh học với nước sạch (có thể thêm mật rỉ đường để tăng hiệu quả lên men)
Bước 3: Trộn nguyên liệu
Trộn đều dung dịch chế phẩm với nguyên liệu
Độ ẩm khoảng 60–70% (nắm chặt thấy ẩm nhưng không chảy nước)
Bước 4: Ủ kín
Cho vào bao nilon hoặc hố ủ
Nén chặt, đậy kín để tạo môi trường yếm khí
Bước 5: Thời gian ủ
7–21 ngày (tùy nguyên liệu)
Khi có mùi thơm chua nhẹ là dùng được

3. Kết quả và lợi ích
Thức ăn mềm, dễ tiêu hóa cho vật nuôi (trâu, bò, lợn…)
Tăng hàm lượng protein và vitamin
Giảm chi phí thức ăn
Tận dụng phế phẩm, bảo vệ môi trường