Nước ta có bờ biển dài và vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn, tuy nhiên hoạt động đánh bắt thủy hải sản vẫn gặp không ít khó khăn từ phía điều kiện tự nhiên. Dưới đây là những khó khăn chính:
1. Thiên tai và thời tiết thất thường
- Đây là trở ngại lớn nhất và nguy hiểm nhất đối với ngư dân khi ra khơi:
+ Bão và áp thấp nhiệt đới: Mỗi năm nước ta chịu ảnh hưởng của nhiều cơn bão lớn, gây sóng to gió lớn, làm hư hỏng tàu thuyền và đe dọa trực tiếp đến tính mạng ngư dân.
+ Gió mùa: Sự hoạt động của gió mùa Đông Bắc (ở phía Bắc) và gió mùa Tây Nam (ở phía Nam) thường gây ra các đợt biển động mạnh, khiến tàu thuyền (đặc biệt là tàu nhỏ) không thể ra khơi, làm giảm số ngày đánh bắt trong năm.
2. Sự biến động của nguồn lợi hải sản
- Sự di cư của các đàn cá: Các loài hải sản thường di cư theo mùa và theo dòng hải lưu. Việc nắm bắt quy luật này không hề dễ dàng, đòi hỏi kỹ thuật cao.
- Hệ sinh thái ven bờ bị suy thoái: Do tác động của biến đổi khí hậu (nước biển dâng, hiện tượng El Nino), các rạn san hô và rừng ngập mặn – nơi cư trú và sinh sản của nhiều loài hải sản – đang bị thu hẹp, dẫn đến nguồn lợi thủy sản gần bờ giảm sút.
3. Đặc điểm phân bố trữ lượng
- Trữ lượng không đồng đều: Phần lớn thủy hải sản tập trung ở vùng ven bờ, nhưng đây cũng là nơi đang bị khai thác quá mức. Trong khi đó, các ngư trường xa bờ có trữ lượng lớn hơn nhưng đòi hỏi điều kiện hạ tầng và dự báo thời tiết khắt khe hơn.
- Môi trường biển nhạy cảm: Các hiện tượng như thủy triều đỏ hoặc xâm nhập mặn ở các vùng cửa sông cũng ảnh hưởng gián tiếp đến chu kỳ sinh trưởng của các loài thủy sản.
4. Địa hình và hạ tầng tự nhiên
- Mặc dù có nhiều vũng vịnh nhưng không phải nơi nào cũng thuận lợi để xây dựng cảng cá an toàn nhằm tránh trú bão hoặc bốc dỡ hải sản nhanh chóng, đặc biệt là ở khu vực miền Trung với địa hình hẹp và dốc.
=> Tóm lại: Khó khăn lớn nhất là thiên tai (bão, gió mùa) và sự biến động của nguồn lợi thủy sản. Điều này đòi hỏi chúng ta phải đầu tư vào tàu vỏ sắt, trang bị thiết bị tầm ngư hiện đại và hệ thống dự báo thời tiết chính xác để hạn chế rủi ro.