Nhân dân Hưng Yên, với truyền thống văn hiến và vị trí chiến lược "thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến", đã có những đóng góp to lớn và đặc sắc trong suốt chiều dài lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
- Dưới đây là những đóng góp tiêu biểu nhất:
1. Thời kỳ phong kiến: Những căn cứ địa lừng lẫy
- Hưng Yên từng là nơi diễn ra những cuộc kháng chiến quy mô lớn với các chiến thuật quân sự độc đáo:
+ Triệu Quang Phục và căn cứ Dạ Trạch (thế kỷ VI): Trong cuộc kháng chiến chống quân Lương, + Triệu Quang Phục đã chọn vùng đầm lầy Dạ Trạch (Khoái Châu) làm căn cứ. Ông tận dụng địa hình hiểm trở để đánh du kích, khiến quân địch khiếp sợ gọi ông là "Dạ Trạch Vương".
+ Các cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên (thế kỷ XIII): Nhân dân Hưng Yên đã đóng góp sức người, sức của và trực tiếp chiến đấu trong những trận đánh quan trọng như trận Tây Kết, + Hàm Tử. Những chiến thắng này đã góp phần bẻ gãy ý chí xâm lược của đế chế Mông Nguyên hùng mạnh.
+ Khởi nghĩa Bãi Sậy (thế kỷ XIX): Đây là một trong những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương chống Pháp. Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Thiện Thuật, nghĩa quân đã vận dụng sáng tạo chiến thuật du kích dựa vào đầm lầy, bãi sậy, gây cho thực dân Pháp nhiều thiệt hại nặng nề.
2. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954)
- Trong 9 năm trường kỳ kháng chiến, Hưng Yên là biểu tượng của tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" với những đóng góp đặc biệt:
+ Phong trào "Nữ du kích Hoàng Ngân": Hưng Yên là nơi ra đời và phát triển mạnh mẽ đội du kích nữ mang tên người con ưu tú Hoàng Ngân. Các chị đã dũng cảm làm giao liên, phá đường giao thông, diệt ác ôn, tạo nên hình ảnh đẹp về người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.
+ Chiến tranh du kích ở vùng địch hậu: Nhân dân Hưng Yên đã biến mỗi thôn xóm thành một pháo đài. Điển hình là các làng kháng chiến với hệ thống địa đạo, hầm bí mật chằng chịt, tiêu biểu như ở huyện Phù Cừ, Ân Thi.
+ Phá thế bao vây của địch: Với vị trí nằm trên trục đường huyết mạch (Đường 5), nhân dân Hưng + Yên đã liên tục tổ chức các trận đánh giao thông, làm tê liệt sự chi viện của thực dân Pháp giữa Hà Nội và Hải Phòng.
3. Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975)
- Hưng Yên vừa là hậu phương vững chắc, vừa là trận địa trực tiếp đối đầu với không quân Mỹ:
+ Thực hiện khẩu hiệu "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người": Hàng vạn thanh niên Hưng Yên đã lên đường nhập ngũ, chiến đấu trên khắp các chiến trường miền Nam. Nhiều đơn vị sản xuất nông nghiệp của tỉnh đã đạt năng suất cao kỷ lục để chi viện cho tiền tuyến.
+ Đánh thắng chiến tranh phá hoại: Quân và dân Hưng Yên đã anh dũng chiến đấu, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ để bảo vệ các công trình quan trọng như cầu Yên Lệnh, đê sông Hồng và hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải.

Nhân dân Hưng Yên, với truyền thống văn hiến và vị trí chiến lược "thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến", đã có những đóng góp to lớn và đặc sắc trong suốt chiều dài lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
- Dưới đây là những đóng góp tiêu biểu nhất:
1. Thời kỳ phong kiến: Những căn cứ địa lừng lẫy
- Hưng Yên từng là nơi diễn ra những cuộc kháng chiến quy mô lớn với các chiến thuật quân sự độc đáo:
+ Triệu Quang Phục và căn cứ Dạ Trạch (thế kỷ VI): Trong cuộc kháng chiến chống quân Lương, + Triệu Quang Phục đã chọn vùng đầm lầy Dạ Trạch (Khoái Châu) làm căn cứ. Ông tận dụng địa hình hiểm trở để đánh du kích, khiến quân địch khiếp sợ gọi ông là "Dạ Trạch Vương".
+ Các cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên (thế kỷ XIII): Nhân dân Hưng Yên đã đóng góp sức người, sức của và trực tiếp chiến đấu trong những trận đánh quan trọng như trận Tây Kết, + Hàm Tử. Những chiến thắng này đã góp phần bẻ gãy ý chí xâm lược của đế chế Mông Nguyên hùng mạnh.
+ Khởi nghĩa Bãi Sậy (thế kỷ XIX): Đây là một trong những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương chống Pháp. Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Thiện Thuật, nghĩa quân đã vận dụng sáng tạo chiến thuật du kích dựa vào đầm lầy, bãi sậy, gây cho thực dân Pháp nhiều thiệt hại nặng nề.
2. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954)
- Trong 9 năm trường kỳ kháng chiến, Hưng Yên là biểu tượng của tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" với những đóng góp đặc biệt:
+ Phong trào "Nữ du kích Hoàng Ngân": Hưng Yên là nơi ra đời và phát triển mạnh mẽ đội du kích nữ mang tên người con ưu tú Hoàng Ngân. Các chị đã dũng cảm làm giao liên, phá đường giao thông, diệt ác ôn, tạo nên hình ảnh đẹp về người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.
+ Chiến tranh du kích ở vùng địch hậu: Nhân dân Hưng Yên đã biến mỗi thôn xóm thành một pháo đài. Điển hình là các làng kháng chiến với hệ thống địa đạo, hầm bí mật chằng chịt, tiêu biểu như ở huyện Phù Cừ, Ân Thi.
+ Phá thế bao vây của địch: Với vị trí nằm trên trục đường huyết mạch (Đường 5), nhân dân Hưng + Yên đã liên tục tổ chức các trận đánh giao thông, làm tê liệt sự chi viện của thực dân Pháp giữa Hà Nội và Hải Phòng.
3. Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975)
- Hưng Yên vừa là hậu phương vững chắc, vừa là trận địa trực tiếp đối đầu với không quân Mỹ:
+ Thực hiện khẩu hiệu "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người": Hàng vạn thanh niên Hưng Yên đã lên đường nhập ngũ, chiến đấu trên khắp các chiến trường miền Nam. Nhiều đơn vị sản xuất nông nghiệp của tỉnh đã đạt năng suất cao kỷ lục để chi viện cho tiền tuyến.
+ Đánh thắng chiến tranh phá hoại: Quân và dân Hưng Yên đã anh dũng chiến đấu, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ để bảo vệ các công trình quan trọng như cầu Yên Lệnh, đê sông Hồng và hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải.

Nhân dân Hưng Yên có những đóng góp to lớn trong lịch sử chống ngoại xâm qua các thời kỳ, nổi bật là vai trò của các tướng lĩnh thời Lý Bí như Triệu Quang Phục chống quân Lương, lực lượng vũ trang và nhân dân đóng góp quan trọng trong kháng chiến chống Pháp (Chiến dịch Điện Biên Phủ), và kháng chiến chống Mỹ, thể hiện qua chiến công bắn rơi máy bay địch, chi viện sức người, sức của, với nhiều danh hiệu cao quý được trao tặng.

Nhân dân Hưng Yên, với truyền thống văn hiến và vị trí chiến lược "thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến", đã có những đóng góp to lớn và đặc sắc trong suốt chiều dài lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
- Dưới đây là những đóng góp tiêu biểu nhất:
1. Thời kỳ phong kiến: Những căn cứ địa lừng lẫy
- Hưng Yên từng là nơi diễn ra những cuộc kháng chiến quy mô lớn với các chiến thuật quân sự độc đáo:
+ Triệu Quang Phục và căn cứ Dạ Trạch (thế kỷ VI): Trong cuộc kháng chiến chống quân Lương, + Triệu Quang Phục đã chọn vùng đầm lầy Dạ Trạch (Khoái Châu) làm căn cứ. Ông tận dụng địa hình hiểm trở để đánh du kích, khiến quân địch khiếp sợ gọi ông là "Dạ Trạch Vương".
+ Các cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên (thế kỷ XIII): Nhân dân Hưng Yên đã đóng góp sức người, sức của và trực tiếp chiến đấu trong những trận đánh quan trọng như trận Tây Kết, + Hàm Tử. Những chiến thắng này đã góp phần bẻ gãy ý chí xâm lược của đế chế Mông Nguyên hùng mạnh.
+ Khởi nghĩa Bãi Sậy (thế kỷ XIX): Đây là một trong những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương chống Pháp. Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Thiện Thuật, nghĩa quân đã vận dụng sáng tạo chiến thuật du kích dựa vào đầm lầy, bãi sậy, gây cho thực dân Pháp nhiều thiệt hại nặng nề.
2. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954)
- Trong 9 năm trường kỳ kháng chiến, Hưng Yên là biểu tượng của tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" với những đóng góp đặc biệt:
+ Phong trào "Nữ du kích Hoàng Ngân": Hưng Yên là nơi ra đời và phát triển mạnh mẽ đội du kích nữ mang tên người con ưu tú Hoàng Ngân. Các chị đã dũng cảm làm giao liên, phá đường giao thông, diệt ác ôn, tạo nên hình ảnh đẹp về người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.
+ Chiến tranh du kích ở vùng địch hậu: Nhân dân Hưng Yên đã biến mỗi thôn xóm thành một pháo đài. Điển hình là các làng kháng chiến với hệ thống địa đạo, hầm bí mật chằng chịt, tiêu biểu như ở huyện Phù Cừ, Ân Thi.
+ Phá thế bao vây của địch: Với vị trí nằm trên trục đường huyết mạch (Đường 5), nhân dân Hưng + Yên đã liên tục tổ chức các trận đánh giao thông, làm tê liệt sự chi viện của thực dân Pháp giữa Hà Nội và Hải Phòng.
3. Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975)
- Hưng Yên vừa là hậu phương vững chắc, vừa là trận địa trực tiếp đối đầu với không quân Mỹ:
+ Thực hiện khẩu hiệu "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người": Hàng vạn thanh niên Hưng Yên đã lên đường nhập ngũ, chiến đấu trên khắp các chiến trường miền Nam. Nhiều đơn vị sản xuất nông nghiệp của tỉnh đã đạt năng suất cao kỷ lục để chi viện cho tiền tuyến.
+ Đánh thắng chiến tranh phá hoại: Quân và dân Hưng Yên đã anh dũng chiến đấu, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ để bảo vệ các công trình quan trọng như cầu Yên Lệnh, đê sông Hồng và hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải.

Nhân dân Hưng Yên đã có nhiều đóng góp quan trọng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.

Trước hết, trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược thời phong kiến, nhiều người con của Hưng Yên đã tham gia chiến đấu bảo vệ đất nước. Tiêu biểu là các anh hùng như Phạm Ngũ Lão, người có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên thời nhà Trần.

Ngoài ra, trong thời kì cận đại và hiện đại, nhân dân Hưng Yên cũng tích cực tham gia các phong trào đấu tranh chống thực dân và đế quốc, đóng góp sức người, sức của cho các cuộc kháng chiến của dân tộc, đặc biệt trong Kháng chiến chống thực dân Pháp và Kháng chiến chống Mỹ.

Những đóng góp đó thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh kiên cường và truyền thống chống ngoại xâm của nhân dân Hưng Yên, góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc Việt Nam.

Hưng Yên là vùng đất địa linh nhân kiệt, nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ. Trong suốt chiều dài lịch sử chống ngoại xâm, nhân dân Hưng Yên đã có những đóng góp vô cùng to lớn, vừa là "phên dậu" bảo vệ kinh thành Thăng Long, vừa là nơi sản sinh ra những vị anh hùng kiệt xuất.

Dưới đây là những đóng góp tiêu biểu của nhân dân Hưng Yên qua các thời kỳ:

1. Thời kỳ phong kiến: Những vị tướng tài và trận đánh lịch sử
Khởi nghĩa Hai Bà Trưng: Hưng Yên là nơi ghi dấu nhiều nữ tướng tài ba tham gia khởi nghĩa như Bát Nạn Công Chúa (Phượng Lâu), Nguyệt Nga Công Chúa... Nhân dân các làng quê đã hăng hái gia nhập quân đội, cung cấp lương thực để đánh đuổi quân Đông Hán.
Chống quân Mông - Nguyên: Hưng Yên nằm trên tuyến phòng thủ đường thủy chiến lược. Trận Tây Kết (tại Khoái Châu) là một trong những chiến thắng oanh liệt nhất, nơi quân dân nhà Trần đã tiêu diệt tướng Toa Đô, bẻ gãy ý chí xâm lược của quân Nguyên.
Phong trào Tây Sơn: Trong cuộc đại phá quân Thanh (1789), nhân dân vùng Kim Động, Ân Thi đã phối hợp chặt chẽ, dẫn đường và tiếp tế cho quân của vua Quang Trung thần tốc tiến về Thăng Long.
2. Thời kỳ chống thực dân Pháp
Bãi Sậy - Ngọn cờ đầu của phong trào Cần Vương: Đây là đóng góp tự hào nhất của Hưng Yên. Cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy do Nguyễn Thiện Thuật lãnh đạo đã vận dụng chiến thuật du kích tài tình dựa vào vùng đầm lầy, sậy rậm đặc trưng của địa phương để gây cho Pháp những tổn thất nặng nề.
Sáng tạo trong chiến đấu: Nhân dân Hưng Yên đã sáng tạo ra mô hình "Làng kháng chiến" (tiêu biểu là làng Tam Thiên Mẫu). Các làng quê trở thành những "pháo đài" với hệ thống hầm hào, công sự liên hoàn, ngăn chặn hiệu quả các cuộc càn quét của địch.
Giao thông liên lạc: Là đầu mối quan trọng nối liền Hà Nội - Hải Phòng - Thái Bình, nhân dân đã bảo vệ an toàn cho các cán bộ trung ương và duy trì mạch máu thông tin liên lạc xuyên suốt cuộc kháng chiến.
3. Thời kỳ chống Mỹ cứu nước
Thanh niên lên đường nhập ngũ: Với tinh thần "thửa ruộng là chiến trường, cuốc cày là vũ khí", hàng vạn thanh niên Hưng Yên đã hăng hái lên đường chi viện cho chiến trường miền Nam.
Hậu phương vững chắc: Nhân dân Hưng Yên đẩy mạnh phong trào "Tay cày tay súng", "Ba đảm đang", vừa sản xuất giỏi để cung cấp lương thực cho tiền tuyến, vừa chiến đấu bảo vệ bầu trời, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ khi chúng đánh phá miền Bắc.
Gắn liền với địa danh anh hùng: Những địa danh như Nữ anh hùng liệt sĩ Bùi Thị Cúc đã trở thành biểu tượng của lòng trung thành, ý chí quật cường không khuất phục trước kẻ thù.
4. Những danh nhân quân sự kiệt xuất
Hưng Yên đã sinh dưỡng nhiều nhà quân sự vĩ đại, đóng góp trực tiếp vào chiến lược chống ngoại xâm của dân tộc:

Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn: Tuy quê gốc ở Nam Định nhưng ông gắn liền với thái ấp ở Vạn Kiếp và có nhiều hoạt động quân sự quan trọng trên đất Hưng Yên.
Tướng quân Phạm Ngũ Lão: Vị danh tướng "ba đời phò tá nhà Trần", người con của làng Phù Ủng (Ân Thi), lừng lẫy với các chiến công đánh dẹp quân xâm lược và giữ vững biên cương.

Tổng kết: Đóng góp của nhân dân Hưng Yên là sự kết hợp giữa sức người, sức của và trí tuệ quân sự. Từ những trận đánh trên sông nước Khoái Châu đến những làng kháng chiến kiên cường thời Pháp, người dân nơi đây đã viết nên những trang sử vàng, xứng đáng với truyền thống "Văn hiến - Cách mạng".