a. Biện luận xác định kiểu gene của P và cây đem lai với $F_1$
1. Phân tích từng tính trạng ở $F_2$:

Màu sắc quả: Đỏ : Vàng = $(603 + 599) : (201 + 202) \approx 1202 : 403 \approx 3 : 1$.

$\Rightarrow$ Tính trạng quả Đỏ trội hoàn toàn so với quả Vàng.
Quy ước: A: quả đỏ; a: quả vàng.
Phép lai: $Aa \times Aa$.
Hình dạng quả: Tròn : Bầu dục = $(603 + 201) : (599 + 202) \approx 804 : 801 \approx 1 : 1$.

$\Rightarrow$ Đây là kết quả của phép lai phân tích tính trạng lặn hoặc lai giữa dị hợp và lặn.
Vì $F_1$ có quả tròn $\Rightarrow$ Tròn là trội so với Bầu dục.
Quy ước: B: quả tròn; b: quả bầu dục.
Phép lai: $Bb \times bb$.
2. Xét sự di truyền đồng thời hai tính trạng:

Tỉ lệ kiểu hình chung ở $F_2$ là: $3 : 3 : 1 : 1 = (3 \text{ Đỏ} : 1 \text{ Vàng}) \times (1 \text{ Tròn} : 1 \text{ Bầu dục})$.
$\Rightarrow$ Hai cặp gene này phân ly độc lập.
3. Xác định kiểu gene:

Cây $F_1$: Vì P thuần chủng tương phản, $F_1$ 100% Đỏ, Tròn nên $F_1$ có kiểu gene là AaBb.
Cây P ban đầu: P thuần chủng tương phản tạo ra $F_1$ (AaBb) có 2 trường hợp:

Trường hợp 1: $AABB \times aabb$ (Đỏ, Tròn $\times$ Vàng, Bầu dục).
Trường hợp 2: $AAbb \times aaBB$ (Đỏ, Bầu dục $\times$ Vàng, Tròn).
Cây đem lai với $F_1$: Để $F_2$ có tỉ lệ $(3:1)(1:1)$, cây đem lai phải có kiểu gene Aabb (Đỏ, Bầu dục).

b. Tính tỉ lệ cây Đỏ, Tròn dị hợp ở $F_3$
Từ phép lai $F_1 (AaBb) \times Aabb$:

Các cây $F_2$ thu được có các kiểu gene với tỉ lệ:

$(1AA : 2Aa : 1aa) \times (1Bb : 1bb) = 1AABb : 1AAbb : 2AaBb : 2Aabb : 1aaBb : 1aabb$.

Các cây $F_2$ dị hợp một cặp gene gồm:

$AABb$ (Đỏ, Tròn)
$AAbb$ (Đỏ, Bầu dục) - Không tạo được quả Tròn ở đời con nên loại
$Aabb$ (Đỏ, Bầu dục) - Không tạo được quả Tròn ở đời con nên loại
$aaBb$ (Vàng, Tròn) - Không tạo được quả Đỏ ở đời con nên loại
Vậy, chỉ có cây $F_2$ có kiểu gene $AABb$ tự thụ phấn mới có khả năng cho đời con $F_3$ có kiểu hình Đỏ, Tròn.

Xét phép lai $AABb \times AABb$:

$AA \times AA \rightarrow 100\% AA$.
$Bb \times Bb \rightarrow \frac{1}{4}BB : \frac{2}{4}Bb : \frac{1}{4}bb$.
Đời con $F_3$ có:

Kiểu hình Đỏ, Tròn là: $1(AA) \times \frac{3}{4}(B-) = \frac{3}{4}$.
Trong đó, cây Đỏ, Tròn mang kiểu gene dị hợp là $AABb$ chiếm tỉ lệ: $1 \times \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$.
Tuy nhiên, câu hỏi yêu cầu tính tỉ lệ cây này ở $F_3$ (tức là tính trên tổng số cây con của nhóm dị hợp 1 cặp gene đi tự thụ).

Tổng số cây $F_2$ dị hợp 1 cặp gene là: $1(AABb) + 1(AAbb) + 2(Aabb) + 1(aaBb) = 5$ phần.
Cây $AABb$ chiếm $1/5$ trong số các cây đem đi tự thụ.
Vậy tỉ lệ cây Đỏ, Tròn dị hợp ($AABb$) ở $F_3$ tính trên tổng số đời con của nhóm này là:

$\frac{1}{5} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{10} = 10\%$
Đáp số:

a. P: ($AABB \times aabb$) hoặc ($AAbb \times aaBB$); Cây lai với $F_1$: $Aabb$.

b. Tỉ lệ cây Đỏ, Tròn dị hợp ở $F_3$ là $10\%$.

Phân tích chung
Có 2 tính trạng:

Màu quả: đỏ / vàng
Dạng quả: tròn / bầu dục
Mỗi tính trạng do 1 gen có 2 alen, trội – lặn hoàn toàn.
F₁ 100% đỏ, tròn ⇒ đỏ và tròn là tính trạng trội.
Kí hiệu:

A: quả đỏ, a: quả vàng
B: quả tròn, b: quả bầu dục

a. Xác định kiểu gen, kiểu hình
1. Kiểu gen F₁
Hai cây ban đầu là thuần chủng tương phản
F₁ đồng loạt đỏ, tròn
⇒ Hai cây P là:

AABB (đỏ, tròn) × aabb (vàng, bầu dục)
⇒ F₁: AaBb (100% đỏ, tròn)

2. Phân tích đời F₂
Kết quả F₂:

603 đỏ tròn
599 đỏ bầu dục
201 vàng tròn
202 vàng bầu dục
Tỉ lệ xấp xỉ:
 3 : 3 : 1 : 1

Tách từng tính trạng:

Màu quả:
(603+599) : (201+202) ≈ 3 đỏ : 1 vàng
Dạng quả:
(603+201) : (599+202) ≈ 1 tròn : 1 bầu dục
 Gen màu phân li Aa × Aa
=Gen dạng phân li Bb × bb

⇒ Cây đem lai với F₁ có kiểu gen: Aabb

Kết luận ý a
Hai cây thuần chủng ban đầu:
AABB (đỏ, tròn) × aabb (vàng, bầu dục)
F₁: AaBb (đỏ, tròn)
Cây đem lai với F₁: Aabb (đỏ, bầu dục)

b. Tính tỉ lệ cây F₃ thỏa mãn yêu cầu
Bước 1. Xác định các cây F₂ dị hợp 1 cặp gen
Trong F₂, các kiểu gen dị hợp 1 cặp gen là:

AaBb → đỏ tròn
Aabb → đỏ bầu dục
aaBb → vàng tròn
Tỉ lệ các kiểu gen này trong F₂:

AaBb = 1/4
Aabb = 1/4
aaBb = 1/4

Bước 2. Cho từng loại tự thụ phấn
AaBb × AaBb

Tỉ lệ AaBb (đỏ tròn, dị hợp) = 1/4 × 1/2 = 1/8
Aabb × Aabb

Không tạo được Bb ⇒ không cho quả tròn dị hợp
aaBb × aaBb

Quả vàng, loại

Bước 3. Tính tỉ lệ chung ở F₃
Chỉ AaBb tạo được cây thỏa mãn:

14×18=132\frac{1}{4} \times \frac{1}{8} = \frac{1}{32}41​×81​=321​
= Kết quả cuối cùng
a.
P: AABB × aabb
F₁: AaBb (đỏ, tròn)
Cây lai với F₁: Aabb
b.
= Tỉ lệ cây F₃ quả đỏ, tròn và dị hợp gen = 1/32

Nếu bạn muốn, mình có thể vẽ sơ đồ lai từng bước hoặc đổi sang dạng trắc nghiệm để dễ nhớ hơn 
 
 
 

Gọi:

A – quả đỏ (trội), a – quả vàng (lặn)
B – quả tròn (trội), b – quả bầu dục (lặn)

a) Xác định kiểu gen, kiểu hình
F1 100% quả đỏ, tròn ⇒ đỏ và tròn là tính trạng trội.
Hai cây thuần chủng ban đầu lai với nhau cho F1 đồng tính ⇒ mỗi cây thuần chủng mang cặp gen đối lập.

Tỉ lệ F2:
603 đỏ tròn : 599 đỏ bầu dục : 201 vàng tròn : 202 vàng bầu dục
≈ 3 : 3 : 1 : 1

Tỉ lệ này = (3:1) × (1:1)
⇒ Một cặp gen phân li theo 3:1 (Aa × Aa)
⇒ Một cặp gen phân li theo 1:1 (Bb × bb)

Suy ra:
F1 phải có kiểu gen AaBb.

Cây đem lai với F1 có kiểu gen Aabb (vì cho tỉ lệ 1:1 ở tính trạng dạng quả và 3:1 ở màu quả).

Hai cây thuần chủng ban đầu:
AABB (đỏ, tròn) × aabb (vàng, bầu dục)

b) Tính tỉ lệ yêu cầu
F2 dị hợp về một cặp gen tự thụ:

Xét riêng từng loại:

AaBB tự thụ → 1/2 AaBB (đỏ tròn dị hợp 1 cặp)
AABb tự thụ → 1/2 AABb (đỏ tròn dị hợp 1 cặp)
AaBb tự thụ → 1/2 đỏ tròn, trong đó 1/4 AaBb
Aabb tự thụ → không có tròn
aaB_ → không đỏ
Tính theo lí thuyết, tỉ lệ quả đỏ, tròn mang kiểu gen dị hợp ở F3 = 3/16.

Kết luận
a)
P: AABB × aabb
F1: AaBb (100% đỏ, tròn)
Cây lai với F1: Aabb

b)
Tỉ lệ quả đỏ, tròn mang kiểu gen dị hợp ở F3: 3/16.