1. Ví dụ về Tính Khách quan
- Khách quan là nhìn nhận sự việc đúng như nó vốn có, không để tình cảm cá nhân hay định kiến làm sai lệch sự thật.
- Ví dụ trong nhà trường: Một bạn lớp trưởng rất thân với em, nhưng khi em đi học muộn, bạn lớp trưởng vẫn ghi tên em vào sổ đầu bài để trừ điểm thi đua của tổ. Bạn không vì tình cảm riêng mà bao che lỗi lầm.
- Ví dụ trong đánh giá: Khi chấm bài kiểm tra, thầy giáo chấm điểm dựa trên đúng đáp án và nỗ lực làm bài của học sinh, dù đó là học sinh giỏi hay học sinh cá biệt. Thầy không vì yêu quý bạn này mà cho điểm cao, hay ghét bạn kia mà hạ điểm.
- Ví dụ trong cuộc sống: Khi chứng kiến một vụ va chạm giao thông, em kể lại đúng những gì mình thấy cho công an, không thêm thắt để bênh vực người quen của mình.
2. Ví dụ về Tính Công bằng
- Công bằng là đối xử ngang nhau về quyền lợi và nghĩa vụ, hoặc phân chia lợi ích dựa trên sự đóng góp và năng lực thực tế.
- Ví dụ trong lao động: Trong một nhóm làm bài tập dự án, bạn A làm rất nhiều phần việc khó, bạn B chỉ làm một phần nhỏ. Khi đánh giá, nhóm quyết định cho bạn A điểm 10 và bạn B điểm 8. Đó là sự công bằng (hưởng thụ dựa trên mức độ đóng góp).
- Ví dụ trong gia đình: Bố mẹ chia việc nhà cho hai anh em. Anh lớn thì quét nhà, lau nhà; em nhỏ thì gấp quần áo, dọn đồ chơi. Việc phân chia phù hợp với lứa tuổi và sức khỏe của mỗi người là một sự công bằng.
- Ví dụ trong pháp luật: Mọi công dân khi vi phạm pháp luật đều bị xử lý nghiêm minh như nhau, không phân biệt người đó là người giàu hay người nghèo, người có chức quyền hay người dân bình thường.
- Phân tích sự liên quan:
+ Trong bài Chí công vô tư, một người được coi là chí công vô tư khi họ luôn giải quyết công việc một cách khách quan (dựa trên sự thật) và công bằng (không thiên vị).
+ Lời khuyên: Khi làm bài kiểm tra, em nên lấy ví dụ liên quan đến việc bình bầu "Học sinh giỏi" hoặc "Cháu ngoan Bác Hồ" trong lớp để sát với nội dung bài học nhất.

1. Ví dụ về Khách quan
Nhìn nhận sự việc dựa trên sự thật, không dựa trên cảm xúc cá nhân.

Trong khoa học: Một nhà nghiên cứu làm thí nghiệm, dù kết quả không giống như họ mong đợi, họ vẫn ghi đúng số liệu thực tế chứ không sửa lại cho đẹp.
Trong tin tức: Một phóng viên báo chí đưa tin về một vụ va chạm giao thông chỉ thuật lại đúng diễn biến (thời gian, địa điểm, nhân chứng) mà không thêm thắt ý kiến cá nhân ai đúng ai sai khi chưa có kết luận của cảnh sát.

2. Ví dụ về Công bằng
Đảm bảo mọi người đều được hưởng quyền lợi và chịu trách nhiệm tương xứng với hành vi hoặc đóng góp của mình.

Trong lao động: Hai công nhân cùng làm một vị trí, cùng năng suất và thời gian như nhau thì mức lương nhận được phải bằng nhau.
Trong pháp luật: Mọi công dân khi vi phạm cùng một khung hình phạt của luật giao thông (ví dụ vượt đèn đỏ) đều phải nộp mức phạt như nhau, không phân biệt người giàu hay người nghèo.