1. Xác định cuộc khởi nghĩa
Đoạn tư liệu nhắc đến: Khởi nghĩa phát sinh ở Đàng Trong.
- Ban đầu là cuộc khởi nghĩa của các tầng lớp bất bình với chúa Nguyễn thời Nguyễn Phúc Thuần.
- Sau đó lan rộng ra cả nước, trở thành phong trào đấu tranh dân tộc.
→ Đây là Cuộc khởi nghĩa Tây Sơn (1771 – 1802).
2. Đặc điểm và diễn biến cơ bản
- Khởi nghĩa nổ ra ở Đàng Trong (Bình Định) vào năm 1771, do ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ lãnh đạo.
- Nguyên nhân bùng nổ: Chế độ cai trị hà khắc, áp bức của chúa Nguyễn Phúc Thuần, các tầng lớp nông dân, binh lính và tiểu thương bất bình.
- Diễn biến:
+ Ban đầu là cuộc khởi nghĩa chống chúa Nguyễn ở Đàng Trong.
+ Sau đó, phong trào lan rộng ra cả nước, kết hợp với kháng chiến chống chúa Trịnh ở Đàng Ngoài và đánh bại quân xâm lược Xiêm – Thanh, trở thành phong trào dân tộc rộng khắp.
3. Đóng góp đối với lịch sử dân tộc
- Về chính trị:
+ Lật đổ chế độ phong kiến bất công, áp bức ở cả Đàng Trong và Đàng Ngoài.
+ Thống nhất đất nước dưới triều đại Tây Sơn (1788 – 1802) trước khi Nguyễn Ánh dựng triều Nguyễn.
- Về quân sự – quốc phòng:
+ Quân Tây Sơn đánh bại quân xâm lược Xiêm (1785) và Thanh (1789), bảo vệ độc lập, chủ quyền dân tộc.
- Về xã hội – văn hóa:
+ Khởi nghĩa Tây Sơn thể hiện sức mạnh của quần chúng nhân dân, đặc biệt là nông dân, binh lính và tiểu thương.
+ Tạo bước chuyển từ khởi nghĩa phong trào cục bộ sang cuộc kháng chiến dân tộc toàn diện.
4. Kết luận
- Cuộc khởi nghĩa được nhắc đến là khởi nghĩa Tây Sơn.
- Đóng góp quan trọng:
+ Lật đổ chế độ phong kiến áp bức.
+ Thống nhất đất nước.
+ Bảo vệ độc lập dân tộc trước ngoại xâm.
+ Thể hiện sức mạnh quần chúng, mở đường cho các phong trào dân tộc sau này.

Đoạn tư liệu trên nói về cuộc khởi nghĩa Tây Sơn (1771 – 1802).

🏹 1. Giải thích tư liệu
Câu “Cuộc khởi nghĩa lúc đầu phát sinh ở Đàng Trong…” → chỉ rõ nơi bùng nổ đầu tiên là vùng Tây Sơn (thuộc Bình Định ngày nay).
“... lan rộng ra cả nước, biến thành một phong trào đấu tranh trên phạm vi cả nước” → thể hiện sự phát triển từ một cuộc khởi nghĩa nông dân thành phong trào thống nhất dân tộc.
“... các tầng lớp xã hội bất bình với chế độ cai trị hà khắc và đồi bại của chúa Nguyễn thời Nguyễn Phúc Thuần...” → phản ánh nguyên nhân xã hội của phong trào.
“... do các thế lực phong kiến phản bội trong nước câu kết với nước ngoài...” → gợi nhắc việc Nguyễn Ánh cầu viện quân Xiêm, quân Thanh.
“... chuyển thành một phong trào đấu tranh dân tộc nhằm bảo vệ đất nước” → nhấn mạnh chiến công chống ngoại xâm của phong trào Tây Sơn.
→ Tất cả các chi tiết trên đều phù hợp với cuộc khởi nghĩa nông dân Tây Sơn do ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo.

🛡️ 2. Đóng góp của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn đối với lịch sử dân tộc
a) Về chính trị – xã hội
Lật đổ chế độ phong kiến mục nát của cả hai tập đoàn thống trị Trịnh ở Đàng Ngoài và Nguyễn ở Đàng Trong, chấm dứt tình trạng chia cắt đất nước kéo dài hơn 200 năm.
Lật đổ triều Lê, mở đường cho một chính quyền trung ương thống nhất, do Nguyễn Huệ (Hoàng đế Quang Trung) đứng đầu.
Xóa bỏ các thế lực cát cứ, thiết lập trật tự xã hội mới, khẳng định vai trò của nhân dân trong lịch sử.
b) Về quân sự và bảo vệ Tổ quốc
Đánh tan 5 vạn quân Xiêm (1785) trong trận Rạch Gầm – Xoài Mút, bảo vệ vững chắc chủ quyền ở Nam Bộ.
Đánh bại 29 vạn quân Thanh (1789) trong chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa, bảo vệ độc lập dân tộc, giữ vững non sông.
→ Đây là một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.
c) Về kinh tế, văn hóa
Chính quyền Tây Sơn ban hành nhiều chính sách cải cách tiến bộ: chia ruộng đất, giảm tô thuế, chấn chỉnh hành chính, phát triển giáo dục, đề cao chữ Nôm.
Góp phần khơi dậy tinh thần dân tộc và ý thức độc lập tự cường, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử Việt Nam cuối thế kỉ XVIII.

✅ Kết luận
Cuộc khởi nghĩa Tây Sơn là một bước ngoặt lớn trong lịch sử Việt Nam:
Từ một cuộc nổi dậy của nông dân bị áp bức, nó đã trở thành một phong trào giải phóng dân tộc quy mô toàn quốc, góp phần thống nhất đất nước, bảo vệ nền độc lập và mở ra một thời kỳ phát triển mới của dân tộc.