Châu Á có nhiều đặc điểm thiên nhiên độc đáo:

Địa hình: Châu Á có địa hình đa dạng, bao gồm núi, sơn nguyên, cao nguyên, và đồng bằng. Trung tâm châu lục là khu vực núi cao, đồ sộ và hiểm trở nhất thế giới như dãy Thiên Sơn, Côn Luân, Hi-ma-lay-a. Phía bắc là các đồng bằng, cao nguyên thấp, bằng phẳng. Phía đông thấp dần về phía biển, gồm các núi, cao nguyên, đồng bằng ven biển. Phía nam và tây nam là các dãy núi trẻ, các sơn nguyên và đồng bằng nằm xen kẽ.
Khoáng sản: Châu Á có nguồn khoáng sản phong phú với trữ lượng lớn, phân bố rộng khắp lãnh thổ như dầu mỏ, than đá, sắt, thiếc, và nhiều kim loại màu khác.
Khí hậu: Khí hậu châu Á có sự phân hóa đa dạng, trong đó kiểu khí hậu gió mùa và kiểu khí hậu lục địa chiếm diện tích lớn nhất.
Sông, hồ: Mạng lưới sông ngòi khá phát triển, nhiều hệ thống sông lớn, tuy nhiên phân bố không đều và có chế độ nước phức tạp.
Ý nghĩa của các đặc điểm này đối với việc sử dụng và bảo vệ thiên nhiên:

Địa hình núi, cao nguyên và sơn nguyên tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển chăn nuôi du mục, trồng cây đặc sản; nhưng khai thác cần lưu ý chống xói mòn, sạt lở đất.
Địa hình đồng bằng thuận lợi cho sản xuất, phát triển kinh tế và định cư.
Khoáng sản là cơ sở để phát triển các ngành công nghiệp khai thác, chế biến và xuất khẩu khoáng sản; cung cấp nguyên liệu cho các ngành công nghiệp. Trong quá trình khai thác và sử dụng khoáng sản, cần lưu ý sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường.
Khí hậu tạo nên các sản phẩm nông nghiệp đa dạng, hình thức du lịch khác nhau giữa các khu vực. Chịu nhiều tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu => đòi hỏi phải có biện pháp phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Sông ngòi châu Á có vai trò vô cùng quan trọng trong giao thông, thuỷ điện, cung cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt, du lịch, đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản.