I. Đọc- Hiểu (6,0₫)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Mẹ Việt Nam Anh Hùng Nguyễn Thị Thứ, sinh năm 1904, theo chứng minh nhân dân của chế độ cũ của bà sinh năm 1902, ngụ tại Xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam ngày nay. Mẹ Thứ mất vào ngày 10 tháng 12 năm 2010 tại Đà Nẵng đại thọ 106 tuổi.
Tượng đài Mẹ Thứ được xây dựng trên khu đất rộng 15ha tại thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, nơi chôn nhau cắt rốn cũng là nơi 12 lần Mẹ Thứ tiễn những người con, người cháu ra chiến trường mà không hẹn ngày trở lại. Tượng được xây dựng nguyên mẫu như lúc mẹ đang còn sống. Mẹ Thứ có tổng cộng 11 người con trong đó có 10 người con trai và 1 người con cả duy nhất, cùng 1 con rể và 2 cháu trai, đã lần lược hy sinh trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược. Công trình văn hóa quốc gia Tượng đài Mẹ Thứ được xây dựng theo phác thảo của họa sĩ Đinh Gia Thắng và kiến trúc sư Nguyễn Luận. Phía trước tượng là quảng trường “Tiền môn” với 30 ngọn đèn đá tượng trưng cho 30 năm mẹ chờ đợi ngày giải phóng quê hương.
Nhiều người dân ở xã Điện Thắng còn nhớ mãi từng chi tiết về gia đình Mẹ Thứ. Gia đình mẹ đào hầm, địa đạo để nuôi giấu cán bộ. Hằng đêm, mẹ cũng chong đèn để báo hiệu an toàn cho cán bộ du kích yên tâm hoạt động. Khu vườn nhà mẹ rộng lắm với 5 tầng hầm bí mật, trong vườn cây cối xanh tươi cùng và mẹ nuôi 1 đàn bò như ngụy trang. Khi đã an toàn, mẹ nhẹ nhàng mở cửa hầm để có chút không khí để mọi người thở, khi cảm giác không an toàn mẹ giả vờ chăn bò để chỉnh sửa và bịt kín lối đi vào hầm. Hàng trăm cán bộ chiến sĩ, du kích được gia đình mẹ bảo vệ và chăm sóc.
Gia đình tuy có vất vả nghèo khó, nhưng lòng yêu nước của mẹ bao la hơn biển trời. Khi đất nước lâm nguy, mẹ đã động viên các con tham gia chiến trường để bảo vệ tổ quốc.... Ít có bà mẹ nào trên thế giới này chịu nhiều đau đớn và hy sinh vì tổ quốc như Mẹ Thứ. Trong công cuộc kháng chiến trường kỳ, mẹ đã nhận được 9 giấy báo tử của 8 người con trai và 1 người con gái, đồng thời nhận được tin con rể và 2 cháu ngoại lần lượt hy sinh. Quả là một sự mất mát không hề nhỏ. Sự mất mát, hy sinh của gia đình Mẹ Thứ không có giấy mực nào có thể diễn tả được thành lời. Nhiều cựu lãnh đạo vẫn truyền nhau câu chuyện: Có một đoàn khách nước ngoài đến thăm mẹ Thứ vào năm 1998, một cựu chiến binh Hàn Quốc đã hỏi mẹ: “Thưa bà, với quan niệm người Á Đông, con cái là phúc lộc, là tài sản. Khi người con thứ tư, thứ năm tử trận, tại sao bà vẫn tiếp tục động viên những người con khác ra mặt trận”? Mẹ Thứ đã điềm tĩnh trả lời với nhà báo như sau: “Ở nước tôi, Cụ Hồ đã dạy là “Không có gì quý hơn độc lập tự do” nên cứ là người Việt Nam, trong đó có các con, các cháu tôi đều sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để giành lấy độc lập, tự do. Nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận để giành độc lập, tự do, bình yên mà hôm nay chúng tôi đang hưởng”.
(Nguồn: http://congan.com.vn/tin-chinh/tuong-dai-me-Thu-huyen- thoai- nguoi- me-92007.html) https)
Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại nào?
Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản?
Câu 3: Nuôi giấu cán bộ, khi có giác không an toàn, mẹ Thứ đã làm việc gì? (0.5 điểm).
Câu 4: Quê của mẹ Thứ ở đâu? (0.5 điểm).
Câu 5. Chỉ ra biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn văn : Gia đình tuy có vất vả nghèo khó, nhưng lòng yêu nước của mẹ bao la hơn biển trời. Khi đất nước lâm nguy, mẹ đã động viên các con tham gia chiến trường để bảo vệ tổ quốc.... Ít có bà mẹ nào trên thế giới này chịu nhiều đau đớn và hy sinh vì tổ quốc như Mẹ Thứ”
Câu 6: Trong văn bản, người viết có thuật lại nguyên văn câu hỏi của một cựu chiến binh Hàn Quốc đến thăm mẹ Thứ năm 1998 và câu trả lời của mẹ Thứ. Việc thuật lại nguyên văn câu chuyện ấy có những vai trò nào trong việc trình bày thông tin của văn bản?
Câu 7: Em hiểu gì về thái độ của người viết được thể hiện trong đoạn văn sau: “Gia đình tuy có vất vả nghèo khó, nhưng lòng yêu nước của mẹ bao la hơn biển trời. Khi đất nước lâm nguy, mẹ đã động viên các con tham gia chiến trường để bảo vệ tổ quốc.... Ít có bà mẹ nào trên thế giới này chịu nhiều đau đớn và hy sinh vì tổ quốc như Mẹ Thứ. Trong công cuộc kháng chiến trường kỳ, mẹ đã nhận được 9 giấy báo tử của 8 người con trai và 1 người con gái, đồng thời nhận được tin con rể và 2 cháu ngoại lần lượt hy sinh. Quả là một sự mất mát không hề nhỏ. Sự mất mát, hy sinh của gia đình Mẹ Thứ không có giấy mực nào có thể diễn tả được thành lời.”
Câu 8 . Việc sử dụng kết hợp giữa phương tiện ngôn ngữ và hình ảnh có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung văn bản?
II. Viết (4,0đ)
Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận xã hội trình bày suy nghĩ của mình về lòng biết ơn.