Thứ nhất, chủ nghĩa khu vực có tác dụng phá hoại ghê gớm tự do hoá mậu dịch toàn cầu. Nó làm yếu sức hấp dẫn của việc xây dựng thể chế mậu dịch nhiều bên trên thế giới. Thái độ khó thoả hiệp của EU và Mỹ về vấn đề chuối và thịt bò những tháng vừa qua có thể minh chứng cho điều này.

Thứ hai, hoạt động của khối kinh tế khu vực hoàn toàn không phải theo lối mở ngỏ. Chẳng hạn, trong Hiệp định mậu dịch tự do Bắc Mỹ (NAFTA) có quy định rõ ràng về việc gạt bỏ bên thứ ba, đặc biệt có yêu cầu nghiêm khắc đối với nơi sản xuất sản phẩm. Ngoài ra các biện pháp của EU về thống nhất bán phá giá và việcthực hiện hạn chế xuất khẩu tự nguyện đối với các sản phẩm có tính cạnh tranh của các nước ngoài Liên minh rõ ràng mang tính chất bảo hộ của chủ nghĩa bảo hộ.

Thứ ba, biện pháp ưu đãi mậu dịch có tính khu vực “đẻ” ra nhân tố ngăn cản tự do hoá thương mại toàn cầu, tức là sự di chuyển mậu dịch có lợi cho nước xuất khẩu với giá thành rẻ và giảm hiệu ứng sáng taọ mậu dịch. Việc các nước châu Phi đã từng đi thuyết phục EU giảm thuế cho các sản phẩm nhiệt đới của họ là một bằng chứng.

Hoàn toàn đối lập với quan điểm này, quan điểm thứ hai cho rằng: khu vực hoá là một bộ phận và là quá trình trung gian, là hòn đá lát đường cho toàn cầu hoá và còn có thái độ khẳng định đối với nó. Những căn cứ để hậu thuẫn cho quan điểm này là:

Thứ nhất, khu vực hoá là một bộ phận của toàn cầu hoá nền kinh tế. Thực hiện lưu động tự do các yếu tố trong nội bộ khu vực sẽ đẩy nhanh sự xâm nhập lẫn nhau về vốn, làm sâu sắc sự phụ thuộc lẫn nhau về phân công quốc tế giữa các quốc gia thành viên từ đó thúc đẩy tiến trình nhất thể hoá sản xuất và tư bản toàn cầu.

Thứ hai, các tổ chức có tính khu vực có tính bài tha nhất định, nhưng không phải là các tổ chức khép kín. Tính bài tha của chúng chỉ biểu hiện ở chỗ các nước thành viên trong tổ chức sẽ được ưu đãi hơn so với các nước bên ngoài nhưng vẫn mở rộng cửa đối với ngoài khu vực, tạo cho các nước đó sự đãi ngộ mà GATT (nay là WTO) quy định. Do đó, chúng “gạt bỏ có giới hạn, khép cửa nhưng không đóng kín”.